Thứ Sáu, 02/10/2009, 10:59 GMT+7

Cảng biển khu vực Hải Phòng: Lại chuyện thừa, thiếu

Quá tải từng thời điểm, quá tải tùy mặt hàng… - những hệ lụy từ sự quy hoạch thiếu hợp lý hệ thống cảng biển Việt Nam đã khiến khu vực Hải Phòng dù không thiếu cảng, dù thừa năng lực vẫn phải đối mặt với tình trạng này. Đáng nói hơn, đây cũng là vấn đề chung của không ít cảng tại những vùng kinh tế trọng điểm khác trên cả nước.

Thống kê cho thấy, 3 năm 2006 - 2008, sản lượng hàng thông qua các cảng trong khu vực Hải Phòng tăng nhanh, lần lượt từ 16,4 triệu tấn lên 22 triệu rồi đạt 29 triệu tấn vào năm 2008, gấp 10 lần trước thời kỳ đổi mới. Trong đó, sản lượng container đạt 1,5 triệu TEU, gấp 20 lần năm 1990. 6 tháng đầu năm 2009, sản lượng hàng hoá thông qua các cảng trong khu vực đã đạt 15,4 triệu tấn.

Dự kiến, con số này sẽ đạt trên 30 triệu tấn vào cuối năm nay. Trên thực tế, thời gian qua, hệ thống cảng biển khu vực Hải Phòng đã có sự phát triển cả về số lượng và chất lượng. Số doanh nghiệp khai thác cảng không ngừng tăng, hiện đã có khoảng 30 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ cảng biển.

Tổng chiều dài cầu cảng hiện đạt trên 7.200 m, gấp hơn 2 lần thời kỳ trước đổi mới (1987), trong đó có 13 cầu cảng chuyên dùng xếp dỡ container, một số cảng được trang bị hệ thống thiết bị xếp dỡ chuyên dùng hiện đại. Công nghệ xếp dỡ ngày càng được đầu tư đổi mới hiện đại hóa đã đưa năng suất xếp dỡ tăng lên nhiều lần, đạt 5.000 - 10.000 tấn/tàu/ngày. Nhiều cảng đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong khai thác và quản lý cảng kết hợp với cải cách thủ tục hành chính của các cơ quan quản lý nhà nước tại cảng, tạo thông thoáng cho chủ hàng, chủ tàu...

Nói như thế để thấy hệ thống cảng biển trong khu vực Hải Phòng đang có sự phát triển vượt bậc. Sự phát triển này tưởng chừng có thể đáp ứng được mọi nhu cầu hàng hóa thông qua khu vực nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc này. Đáng buồn là thực tế lại không hoàn toàn như vậy.

Những tháng đầu năm nay, cảng Hải Phòng - cảng biển lớn nhất trong khu vực thường xuyên phải đối mặt với tình trạng ách tắc, ứ đọng hàng hóa. Không kể lượng hàng container lạnh tồn đọng ở cảng lâu ngày vì những nguyên nhân khá đặc biệt trước đó thì từ cuối tháng 6 đến hết tháng 8, các cầu tàu của cảng Hải Phòng luôn trong tình trạng “kín bưng”, còn những tàu chờ vào làm hàng cũng xếp hàng dài ngoài khơi.

Đáng nói hơn nữa, những tàu này đều là những tàu chở hàng rời gồm phân bón, thức ăn gia súc, phôi thép, quặng apatít... Và cảng Hải Phòng được “lựa chọn” là bởi đây cũng là cảng duy nhất trong khu vực có trang bị công cụ chuyên dụng phục vụ giải phóng tàu hàng.

Trên thực tế, những cảng mới xây trong khu vực, chủ yếu là cảng cổ phần hoặc cảng tư nhân tập trung đầu tư để xếp dỡ một số mặt hàng như container, sắt thép... và không bố trí trang thiết bị để làm các mặt hàng như lương thực, thức ăn gia súc rời, thiết bị công trình...

Theo Luật Doanh nghiệp, các chủ cảng này cũng không buộc phải làm tất cả các mặt hàng. Nói cách khác, họ có quyền chọn các mặt hàng dễ làm, giá cước hấp dẫn như hàng container, thép cuộn, phôi thép… và “tránh” các loại hàng rời, hàng bao vốn có giá cước thấp, lại mất nhiều nhân công, khó cơ giới hoá.

Hệ quả là những mặt hàng khó làm đều dồn cả cho cảng Hải Phòng. “Điều này đã dẫn tới tình trạng vừa qua chúng tôi buộc phải độc quyền xếp dỡ mặt hàng thức ăn gia súc mà lúc cao điểm, hàng hóa ùn ứ không được sự hỗ trợ chia sẻ của các cảng bạn do các cảng này không trang bị thiết bị chuyên dùng” - lãnh đạo cảng Hải Phòng bức xúc.

Có thể thấy rằng, nói khu vực Hải Phòng thừa cảng cũng đúng, thiếu cảng cũng không sai. Trong tháng 9 này, tháng thấp điểm trong hoạt động khai thác cảng, hầu hết các cảng trong khu vực đều đang thừa năng lực.

Tuy nhiên, cũng không biết lúc nào thì lại quá tải trở lại, nhất là với những mặt hàng không được “yêu thích” như đã nói trên. Tình trạng “thừa cứ thừa mà thiếu vẫn cứ thiếu” một lần nữa lại đang đặt gánh nặng lên vai những doanh nghiệp khai thác cảng như Hải Phòng và hối thúc tìm lời giải bài toán quy hoạch cảng biển với những người làm công tác quản lý.

(Theo Báo GTVT)

Counter