Thứ Hai, 24/08/2009, 14:41 GMT+7

Giao thông đường biển Quảng Tây trong tiến trình "Hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ"

Hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ là sản phẩm tất yếu của sự phát triển nhanh chóng, phát triển theo chiều sâu của hợp tác Trung Quốc - ASEAN.

Chương trình hợp tác kinh tế này được mở rộng ra toàn bộ các nước nằm trong vành đai vịnh Bắc Bộ, gồm Việt Nam, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines và Brunei. Như vậy, các nước nằm trên bờ vịnh Bắc Bộ đến Biển Đông sẽ hình thành một tổ chức hợp tác tiểu khu vực trên biển xuyên quốc gia trong khuôn khổ Khu mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN. Đây cũng chính là cục diện mới trong hợp tác kinh tế khu vực "Một trục, hai cánh" giữa Trung Quốc và các nước ASEAN, với một trục là hành lang kinh tế Nam Ninh - Singapore và hai cánh là Khu hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ và tiểu khu vực sông Mekong. Hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ là chiến lược đột phá vòng vây trên biển của hợp tác tiểu khu vực Trung Quốc - ASEAN, là điểm sáng lớn nhất của chiến lược hợp tác kinh tế khu vực "Một trục, hai cánh" Trung Quốc - ASEAN.
Xét về mặt địa lý, Quảng Tây là trung tâm tuyến đầu của hợp tác khu vực Trung Quốc - ASEAN, là địa phương cấp tỉnh duy nhất của Trung Quốc vừa tiếp giáp với đất liền vừa thông sang các nước ASEAN qua biển. Khu kinh tế vịnh Bắc Bộ Quảng Tây ở vị trí trung tâm cực Bắc khu vực vịnh Bắc Bộ, bao gồm 4 thành phố là Nam Ninh, Bắc Hải, Khâm Châu và cảng Phòng Thành, với diện tích 42.500km2. Khu kinh tế này có nhiều ưu thế độc đáo, nằm giữa vành đai Hoa Nam, vành đai kinh tế Tây Nam và vành đai kinh tế ASEAN, là khu vực duy nhất ở miền Tây Trung Quốc vừa có địa hình duyên hải, vừa là vùng biển, là con đường thông thương ra biển khu vực Tây Nam và là tuyến đầu, là cánh cửa quan trọng để Trung Quốc tiến vào thị trường ASEAN và thế giới. Vì vậy, việc thúc đẩy hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ tạo cơ hội để xây dựng Quảng Tây thành một đầu mối giao thông qua biển có tính khu vực Trung Quốc - ASEAN. Trước kia, Quảng Tây được định vị và xây dựng thành một tuyến đường lớn ra biển của khu vực Đại Tây Nam. Theo tiến trình xây dựng và phát triển Khu mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN, vị trí của Quảng Tây với vai trò là con đường bộ quốc tế lớn giữa Trung Quốc và ASEAN trở nên nổi bật. Trong khi đó, sự kết nối và hợp tác giữa Quảng Tây với các nước ASEAN có biển vẫn chưa đủ, nó đã kìm chế việc phát huy và tận dụng ưu thế giao thông bằng đường biển của Quảng Tây.
Trên thực tế, đường bờ biển của Quảng Tây, nơi tiếp giáp với vịnh Bắc Bộ, địa hình khúc khuỷu; có 21 cảng biển lớn nhỏ, mỗi năm đạt tới 200 triệu tấn hàng hóa thông qua, có 5 cảng thích hợp để xây dựng cầu bến cho tàu 10.000 tấn trở lên, trong đó Phòng Thành là cảng lớn nhất khu vực Quảng Tây, là cảng lớn thứ 3 vùng Hoa Nam và là một trong 20 cảng đầu mối của Trung Quốc. Các cảng ven biển Quảng Tây có đặc điểm chung là nằm trong vùng biển tự nhiên nước sâu, kín gió, sóng nhỏ, cách các cảng biển Đông Nam Á không xa (cảng Phòng Thành cách cảng Hải Phòng của Việt Nam chỉ 151 hải lý, cách cảng Bangkok Thái Lan 1.438 hải lý). Tàu biển từ các cảng Phòng Thành, Bắc Hải, Khâm Châu có thể đến trên 200 cảng của hơn 70 nước và khu vực trên thế giới.
Hợp tác giao thông trên biển là tiền đề và nội dung quan trọng của Chiến lược hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ. Các cảng ven biển của Quảng Tây sẽ xây dựng quan hệ hợp tác chặt chẽ với các cảng khác trong Khu hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ, chuyển hóa ưu thế tiềm tàng của cảng biển thành ưu thế hiện thực của cảng biển và cuối cùng chuyển hóa ưu thế của cảng biển thành ưu thế kinh tế khu vực.
Trong Chiến lược phát triển kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ, các nước có biển trong khu vực đang cùng chung mục tiêu phát triển giao thông trước một bước, bởi vì giao thông kết nối giữa các nước và giao thông với bên ngoài còn thiếu và yếu, gây trở ngại cho việc lưu chuyển tài nguyên, hàng hóa và nhân lực. Vì vậy, việc ưu tiên tăng cường hợp tác về giao thông của Khu vực kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ là tạo lập mạng lưới giao thông về đường sắt, đường biển, đường bộ và đường hàng không thuận lợi, thông suốt. Trong đó, ưu tiên lớn nhất dành cho việc nâng cao ưu thế các cảng biển, tăng cường xây dựng công trình cơ sở bến cảng, nâng cao năng lực bốc dỡ, phối hợp xây dựng cụm cảng ven biển, tuyến đường thông trên biển giữa Trung Quốc và các nước ASEAN; xây dựng, hoàn thiện đường bộ cao tốc ven biển, đường sắt ven biển từ Trung Quốc qua Việt Nam tới bán đảo Đông Dương; cùng xây dựng đường thông trên đất liền nối các cảng chính, các khu công nghiệp gần biển... Quảng Tây đã đặt ra nhiệm vụ cải thiện từng bước cơ sở hạ tầng, xây dựng mạng lưới giao thông ra biển xuyên biên giới với hệ thống dịch vụ hàng đầu, chú trọng thúc đẩy xây dựng tổ hợp cảng cỡ lớn hiện đại trong khu vực ven biển Quảng Tây.
Quy hoạch tổng thể phát triển giao thông Quảng Tây nhằm biến Quảng Tây thành căn cứ vận chuyển hàng hóa mang tính khu vực được cụ thể hóa bằng việc đẩy nhanh tốc độ xây dựng tổ hợp cảng biển, sớm hoàn thiện mạng lưới giao thông hiện đại, mạng lưới đường sắt năng lực vận chuyển lớn, tăng cường mật độ mạng lưới hàng không và nút giao thông tổng hợp Nam Ninh, xây dựng mạng lưới giao thông nhiều tầng lớp và tiện lợi, hiệu quả cao, nâng cao năng lực con đường lớn nối ra biển và thông ra quốc tế.
Trong tương lai, hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ tập trung thực hiện nhất thể hóa các yếu tố kinh tế như bến cảng, giao thông, mậu dịch, đầu tư, tài chính tiền tệ, ngân hàng, lưu thông... tiến tới thực hiện mục tiêu chung nhất thể hóa kinh tế khu vực, đề ra những nhiệm vụ rõ ràng cụ thể. Trong khuôn khổ Khu mậu dịch tự do Trung Quốc - ASEAN thì hợp tác xuyên vịnh Bắc Bộ sẽ hình thành nên các cụm cảng, cụm ngành nghề và cụm thành phố của khu vực. Khu hợp tác kinh tế xuyên vịnh Bắc Bộ sẽ thành cực tăng trưởng kinh tế xuyên quốc gia trên biển Trung Quốc - ASEAN.
Những năm gần đây, Quảng Tây đã quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nên hệ thống đường bộ, hệ thống cung cấp điện nước, luồng lạch tàu thuyền của 3 thành phố Khâm Châu, Bắc Hải và cảng Phòng Thành đã được cải thiện đáng kể. Với vị trí đắc địa của các cảng biển, tuyến hàng hải khu vực này đã thúc đẩy sự liên kết với đường bộ, đường sắt và hàng không tạo nên "con đường tơ lụa" trên biển, trên bộ và trên không. Ba cảng biển chính trong khu vực vịnh Bắc Bộ của Quảng Tây (Bắc Hải, Khâm Châu và Phòng Thành) trong năm 2007 đã có 34,5 triệu tấn hàng hóa thông qua, có 26 bến đỗ cho tàu trên 1 vạn tấn. Kết thúc kế hoạch 5 năm lần thứ 11, các cảng Quảng Tây sẽ xây dựng thêm 39 bến cho tàu trên 1 vạn tấn cập cảng. Đến năm 2010, dự báo các cảng biển khu vực Quảng Tây sẽ đón nhận 100 triệu tấn hàng hóa thông qua và đến 2020 sẽ là 200 triệu tấn.
Để các con số dự báo thành hiện thực, chính quyền tỉnh Quảng Tây đã xác định trọng điểm công tác là đẩy mạnh xây dựng các tổ hợp cảng lớn ven biển. Trong kế hoạch 5 năm lần thứ 11 coi việc xây dựng các tổ hợp cảng lớn ven biển là khâu nổi trội, đẩy mạnh cải cách thể chế, xây dựng đi đôi với quản lý, khai thác các cảng biển, hoàn thành cơ chế kinh doanh nhất thể hóa cảng trong khu vực vịnh Bắc Bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh tổng hợp của cảng biển. Quảng Tây đang chú trọng đầu tư để nâng cao trình độ, kỹ thuật và năng lực bốc dỡ của cảng, hoàn thiện hệ thống thông tin, vận tải nội cảng; kết nối hệ thống đường sắt, đường bộ và bến cảng, phấn đấu đạt mục tiêu bốc dỡ 100 triệu tấn và 200 triệu tấn hàng thông qua hệ thống cảng biển khu vực vịnh Bắc Bộ của Quảng Tây vào năm 2010 và 2020.
                                                                                                    
 
Counter