Thứ Ba, 04/10/2011, 15:52 GMT+7

Bất cập trong quy định bắt giữ tàu biển: “Bó tay” doanh nghiệp

Không đủ tiền đặt cọc, phía yêu cầu bắt giữ tàu biển phải ngậm ngùi nhìn con tàu nhởn nhơ hoạt động. Đây cũng là nguyên nhân khiến đến thời điểm này không một tàu nào bị bắt giữ tại Việt Nam cho dù phía yêu cầu bắt giữ có đủ tài liệu chứng minh mình bị xâm hại

 

Bảo đảm tài chính hay “làm khó” doanh nghiệp

 

Theo Luật sư Ngô Khắc Lễ (CTCP Vận tải và thuê tàu Vietfracht) cho biết: Điều 43 Bộ luật HHVN về Bảo đảm tài chính cho yêu cầu bắt giữ tàu biển quy định: “Để thực hiện việc bắt giữ tàu biển, người yêu cầu bắt giữ phải bảo đảm tài chính theo hình thức và giá trị do tòa án quy định, tương đương với thiệt hại có thể phát sinh do việc yêu cầu bắt giữ tàu biển”. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xác định số tiền để bảo đảm tài chính gặp rất nhiều khó khăn do không có quy định cụ thể về việc xác định giá trị này. Đó là chưa nói đến việc, cho dù có xác định được khoản tiền này là bao nhiêu, phía đưa ra yêu cầu bắt giữ cũng khó có thể xoay xở được khoản tiền này, nhất là trong giai đoạn vô cùng khó khăn hiện nay. Cùng quan điểm với Luật sư Ngô Khắc Lễ, bà Nguyễn Thu Hường (Phó Phòng Pháp chế  Công ty CP Vận tải Biển Bắc - Nosco) cũng cho rằng quy định này còn thiếu tính khả thi bởi do thực tế giá trị tàu thường lớn (vài triệu USD) nên không thể có khoản đặt cọc nào được thực hiện dù phía yêu cầu bắt giữ đã xuất trình đủ các tài liệu chứng minh quyền lợi của mình bị xâm hại.

Trên thực tế, có ý kiến cho rằng biện pháp bảo đảm tài chính này nhằm buộc trách nhiệm của bên yêu cầu bắt giữ tàu biển trong trường hợp yêu cầu sai dẫn đến thiệt hại cho bên tàu biển bị bắt giữ. Phải nói rằng, việc bên yêu cầu bắt giữ tàu biển đưa ra yêu cầu không chính xác, gây thiệt hại cho tàu biển bị bắt giữ không phải là không thể xảy ra. Tuy nhiên, Điều 4 của Pháp lệnh Thủ tục bắt giữ tàu biển cũng đã đề cập đến vấn đề này, cụ thể là nêu rõ trách nhiệm của người yêu cầu bắt giữ tàu biển không đúng. Theo đó người yêu cầu bắt giữ tàu biển phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình, phải bồi thường thiệt hại khi yêu cầu sai. Đây chính là ràng buộc về pháp lý đối với người yêu cầu bắt giữ. Khoản 3, Điều 4 của Pháp lệnh cũng nêu rõ trường hợp ra quyết định bắt giữ tàu biển sai, tòa án phải chịu trách nhiệm bồi thường. Như vậy toà án phải có trách nhiệm xác minh yêu cầu bắt giữ tàu biển, trong đó có việc bắt buộc bên đưa ra yêu cầu phải cung cấp hồ sơ chứng minh. Nếu xác minh không chính xác, toà án phải chịu trách nhiệm vì bên yêu cầu bắt giữ tàu biển đã phải trả lệ phí cho việc thực hiện bắt giữ.

 

Chi phí bắt giữ tàu biển: thiếu chi tiết, không rõ đối tượng chi trả

 

Cùng với bất cập về yêu cầu bảo đảm tài chính, việc bắt giữ tàu biển ở nước ta còn nhiều khó khăn do Bộ Tài chính chưa có thông tư hướng dẫn chi tiết việc bảo đảm chi phí thực hiện bắt giữ tàu biển từ ngân sách nhà nước. Thực tế, theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 57/2010/NĐ-CP thì chi phí thực hiện bắt giữ tàu biển bao gồm chi phí thực hiện việc bắt giữ tàu biển theo quyết định của tòa án, chi phí giám sát tàu biển trong thời gian bị bắt giữ và chi phí truy đuổi tàu biển (nếu có). Chủ tàu hoặc người yêu cầu có trách nhiệm thanh toán chi phí này trừ một số trường hợp quy định NSNN phải chi trả.

Bà Nguyễn Thu Hường cho biết, hiện theo quy định, để thực hiện việc giao quyết định bắt giữ và thả tàu biển, Cảng vụ hàng hải phải cho ca nô chở cán bộ ra tàu. Với các tàu bị bắt giữ khi đã bốc xếp xong hàng hóa, nhằm làm giảm chi phí bồi thường chủ tàu, người khai thác, người thuê tàu đề nghị cảng vụ cho phép di chuyển ra các khu neo đậu chờ giải quyết. Bản thân phía cảng cũng muốn điều động tàu đang bị bắt giữ ra khu neo để có cầu bến trống khai thác. Tuy nhiên, Biên phòng cửa khẩu cảng lại cho rằng theo quy định hiện nay Biên phòng chỉ bố trí cán bộ giám sát trong trong trường hợp liên quan đến an ninh quốc gia, còn các trường hợp khác phải trả chi phí giám sát, chi phí thuê ca nô chở cán bộ ra tàu thì Biên phòng mới bố trí người. Bà Hường nhấn mạnh: Để thực hiện bắt giữ và thả tàu biển của cảng vụ và cơ quan QLNN tại cảng được tốt hơn cần có quy định chi tiết để thu các khoản phí trên và cần có quy định mọi chi phí cho tòa án, cảng vụ, biên phòng, thi hành án, hoặc các cơ quan khác cần được thanh toán đầy đủ trước khi ra quyết định thả tàu biển bị bắt giữ.

            Cuối cùng, Khoản 2 Điều 11 của Nghị định 57/2010/NĐ-CP quy định trường hợp chủ tàu, người khai thác tàu không còn khả năng cung cấp tài chính duy trì hoạt động của tàu, Cảng vụ thực hiện việc bắt giữ tàu biển có trách nhiệm cung cấp tài chính bảo đảm duy trì hoạt động cần thiết của tàu. Tuy nhiên, việc thực hiện quy định này cũng gặp nhiều khó khăn do chưa có hướng dẫn chi tiết. Ngoài ra, không phải Cảng vụ nào cũng có nguồn thu để có thể cung cấp tài chính duy trì hoạt động cần thiết của tàu.

(Theo báo GTVT)

Counter